नागपूर : नागपूर विभागीय पदवीधर मतदारसंघाची निवडणूक असली, तरी शिक्षक संघटनांसाठी ही केवळ पदवीधरांच्या लढाईपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. भविष्यात होऊ घातलेल्या नागपूर विभागीय शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीची एक ‘रंगीत तालीम’ (Dress Rehearsal) म्हणून या निवडणुकीकडे पाहिले जात आहे. त्यामुळे जिल्ह्यातील आणि विभागातील विविध शिक्षक संघटनांनी आतापासूनच आपले राजकीय पत्ते उघड करत प्रचारात सक्रिय सहभाग घेतला आहे.
कोणत्या संघटनेचा किती प्रभाव आहे, कोणत्या राजकीय पक्षाला शिक्षकांचा किती पाठिंबा मिळतो आणि आगामी शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीत कोणाचे पारडे जड राहू शकते, याची चाचपणी या पदवीधर निवडणुकीच्या निमित्ताने सुरू झाली आहे. त्यामुळे या निवडणुकीला ‘निवडणूक पदवीधरांची, ट्रायल शिक्षक मतदारसंघाची’ असे मोठे राजकीय स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
Read Also: नागपूर पदवीधर निवडणूक २३ ला मतदान, २७ ला मतमोजणी; प्रशासकीय तयारी अंतिम टप्प्यात!
विभागातील प्रमुख शिक्षक संघटना प्रचाराच्या मैदानात!
नागपूर विभागीय पदवीधर निवडणुकीत विभागातील अनेक लहान-मोठ्या शिक्षक संघटना आणि राजकीय पक्षांचे शिक्षक सेल सक्रिय झाले आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील संघटनांचा समावेश आहे:
- विदर्भ माध्यमिक शिक्षक संघ (VMSS)
- शिक्षण मंच
- महाराष्ट्र राज्य शिक्षक परिषद
- शिक्षक भारती
- विदर्भ जुनियर टीचर्स असोसिएशन
- डॉ. पंजाबराव देशमुख राष्ट्रीय शिक्षक परिषद
- भाजप शिक्षक आघाडी
- जनता शिक्षक आघाडी
- राष्ट्रवादी शिक्षक सेल (अजित पवार गट)
- कांग्रेस शिक्षक सेल
- मनसे शिक्षक सेना (शरद भंडाकर)
- आरटीई संघटना (सचिन काळबांडे)
- शिक्षक सेना (उद्धव ठाकरे गट)
या सर्व संघटना आणि सेल प्रचाराच्या मैदानात सक्रिय असून पदवीधर मतदारांपर्यंत पोहोचण्याबरोबरच शिक्षकांमधील आपली संघटनात्मक ताकद दाखवण्याची संधी या निवडणुकीतून शोधत आहेत.
आघाड्या आणि पाठिंबा: कोणी कोणाला दिला सपोर्ट?
या पदवीधर निवडणुकीत शिक्षक संघटनांनी उघडपणे उमेदवारांना पाठिंबा जाहीर केला आहे:
- महाविकास आघाडी (मविआ): विदर्भ माध्यमिक शिक्षक संघाने मविआचे उमेदवार आ. अभिजित वंजारी यांना उघड पाठिंबा दिला आहे.
- शिक्षक भारती: शिक्षक भारतीनेसंदर्भात अतुल देशमुख यांच्या रूपाने स्वतःचा स्वतंत्र उमेदवार रिंगणात उतरवला आहे.
- महायुती / भाजप: भाजपचे उमेदवार सुधाकर कोहले यांच्या समर्थनार्थ ‘शिक्षण मंच’ आणि ‘महाराष्ट्र राज्य शिक्षक परिषद’ सक्रिय झाली आहे.
- मनसे आणि आरटीई: मनसे शिक्षक सेनेचे शरद भंडाकर आणि आरटीई संघटनेचे सचिन काळबांडे स्वतः रिंगणात असल्यामुळे ही लढाई अधिक रंगतदार झाली आहे.
शिक्षक मतदारांवर नजर: संघटनात्मक ताकद वाढवण्याची संधी!
संगठनांनी आतापासूनच शिक्षक मतदारांवर आपले लक्ष केंद्रित केले आहे. संघटनात्मक ताकद वाढवण्याची उत्तम संधी म्हणून संघटना या निवडणुकीकडे पाहत आहेत. आगामी शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीसाठी संभाव्य आघाड्या आणि मतविभाजनाचा अंदाज या निवडणुकीच्या निमित्ताने घेतला जात आहे. पदवीधर मतदारांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर शिक्षक मतदार समाविष्ट असतात. त्यामुळे शिक्षक मतदारांपर्यंत पोहोचणे आणि आपल्या संघटनेचे मतदान पक्के करणे हा सर्व प्रमुख संघटनांचा मुख्य उद्देश आहे.
मागील निवडणुकीचा निकाल दिशादर्शक?
२०२३ मधील नागपूर विभागीय शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीत विदर्भ माध्यमिक शिक्षक संघाचे सुधाकर अडबाले यांनी भाजप समर्थित महाराष्ट्र राज्य शिक्षक परिषदेचे नागो गाणार यांचा पराभव केला होता.
२०२३ च्या शिक्षक निवडणुकीची आकडेवारी:
- सुधाकर अडबाले: १६,७०० मते (विजयी)
- नागो गाणार: ८,२११ मते
- राजेंद्र झाडे (शिक्षक भारती): ३,३५८ मते
- अजय भोयर व देवेंद्र वानखेडे: प्रत्येकी १,००० हून अधिक मते
सुधाकर अडबाले यांनी ८,४८९ मतांनी दणदणीत विजय मिळवला होता. या निकालाने शिक्षक संघटनांच्या स्वतंत्र ताकदीचे महत्त्व अधोरेखित केले होते. त्यामुळे सध्याच्या पदवीधर निवडणुकीतील संघटनांची सक्रियता ही केवळ एका उमेदवाराच्या विजयापुरती मर्यादित नसून आगामी शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीतील संभाव्य समीकरणांची पायाभरणी ठरू शकते.
पदवीधर निवडणुकीतील राजकीय समीकरणे:
भंडाकर, आरटीई संघटनेचे सचिन काळबांडे रिंगणात आहेत. त्यामुळे पदवीधर निवडणुकीत राजकीय पक्षांच्या लढाईसोबतच शिक्षक संघटनांच्या प्रभावाचीही अप्रत्यक्ष परीक्षा होत आहे. नागपूर विभागीय पदवीधर मतदारसंघात वरूड, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया, गडचिरोली, वर्धा आणि नागपूर या जिल्ह्यांचा समावेश होतो. या समस्त विभागात शिक्षक मतदार निर्णायक भूमिकेत असतात. त्यामुळे राजकीय पक्षांपेक्षा संघटनांचे कार्यकर्ते त्या-त्या शाळांमध्ये जाऊन मतदार नोंदणी आणि प्रचार-प्रसारात आघाडीवर आहेत.
आगामी शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीसाठी का आहे ही ‘ट्रायल’?
- मतदार बांधणी: पदवीधर निवडणुकीच्या निमित्ताने शिक्षक मतदारांचे डेटा कलेक्शन आणि संपर्क अभियान पूर्ण होते.
- कार्य-कुशलता परीक्षा: संघटनेचे कार्यकर्ते किती सक्रिय आहेत आणि ते प्रत्यक्षात किती मतदान घडवून आणू शकतात, याची तुलना होते.
- आघाड्या आणि युती: भविष्यात कोणती संघटना कोणासोबत आघाडी करू शकते, याचा अचूक अंदाज येतो.
- नेतृत्व चाचणी: शिक्षक संघटनांच्या नेत्यांचे विभागातील वर्चस्व नेमके किती आहे, हे स्पष्ट होते.
नागपूर विभागीय पदवीधर मतदारसंघाची निवडणूक ही केवळ पदवीधरांपुरती मर्यादित राहिलेली नसून, ती आगामी शिक्षक मतदारसंघाची ‘नांदी’ ठरली आहे. शिक्षक संघटनांची ही सक्रियता आणि उघड पाठिंबा आगामी काळात राजकीय समीकरणे बदलण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावेल. यंदाच्या पदवीधर निवडणुकीत कोणाची बाजी पलटते आणि शिक्षक संघटनांचा प्रभाव किती तंतोतंत ठरतो, हे निकालाच्या दिवशी स्पष्ट होईल.
