काठमांडू : नेपाळ-तिबेट सीमेवर आलेल्या विनाशकारी फ्लॅश फ्लडने मोठ्या प्रमाणात हाहाकार माजवला आहे. हिमालयीन भागात हिमनदी, बर्फ आणि दगडांचा मोठा ढिगारा नदीच्या प्रवाहात कोसळल्याने अचानक प्रचंड वेगाने पाण्याचा लोंढा आला. या पुरामुळे नेपाळच्या रसुवा, नुवाकोट, धादिंगसह अनेक भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणात विध्वंस झाला आहे.
या भीषण आपत्तीत नेपाळमध्ये किमान १६० जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, बचाव पथकांकडून शोधमोहीम सुरू असल्याने मृतांचा आकडा आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. नेपाळ आणि चीनच्या तिबेट भागात मिळून जवळपास १,५०० जण बेपत्ता असल्याचे रॉयटर्सने वृत्त दिले आहे. बेपत्ता व्यक्तींमध्ये मोठ्या संख्येने परदेशी नागरिक आणि पर्यटकांचा समावेश आहे.
या दुर्घटनेचा भारतीय नागरिकांनाही मोठा फटका बसला आहे. आकाशवाणीच्या माहितीनुसार, १३३ भारतीय नागरिक बेपत्ता असल्याचे समोर आले आहे. त्यातील अनेक जण कैलास-मानसरोवर यात्रेसाठी या परिसरात गेले होते. नेपाळच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी जवळपास ३०० भारतीय पर्यटक बेपत्ता असल्याची माहिती दिल्याचेही वृत्त आहे. त्यामुळे भारतीय कुटुंबांमध्ये मोठी चिंता निर्माण झाली आहे.
पुराच्या तडाख्यात अनेक गावे आणि शहरांतील घरे वाहून गेली आहेत. महत्त्वाचे पूल, रस्ते आणि वीज प्रकल्पांचे मोठे नुकसान झाले आहे. काही भागांमध्ये वीजपुरवठा खंडित झाला असून, चिखल आणि ढिगाऱ्यामुळे बचावकार्याला मोठ्या अडचणी येत आहेत. हेलिकॉप्टरच्या माध्यमातून अडकलेल्या नागरिकांना बाहेर काढण्याचे काम सुरू आहे. आतापर्यंत १२५ जणांना, त्यात २० परदेशी नागरिकांचा समावेश आहे, सुरक्षित बाहेर काढण्यात आल्याचे रॉयटर्सने म्हटले आहे.
दरम्यान, या आपत्तीचा परिणाम भारताच्या सीमावर्ती भागांवर होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन बिहार आणि उत्तर प्रदेशमध्ये हाय अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी दोन्ही राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांशी चर्चा करून परिस्थितीचा आढावा घेतला. सीमावर्ती भागातील स्थानिक प्रशासन, बचाव पथके आणि सुरक्षा यंत्रणांना सतर्क ठेवण्यात आले आहे.
बिहारमध्ये नेपाळमधून येणाऱ्या नद्यांच्या पाणीपातळीवर प्रशासनाचे लक्ष आहे. विशेषतः गंडक नदीच्या प्रवाहावर नजर ठेवली जात आहे. जेडीयू खासदार संजय झा यांनी भारत आणि नेपाळदरम्यान संयुक्त पूर व्यवस्थापन आराखडा असण्याची गरज व्यक्त केली आहे. भविष्यात अशा आपत्तींचा धोका कमी करण्यासाठी नेपाळमध्ये मोठी धरणे उभारण्यासह एकात्मिक उपाययोजनांवर भारत आणि नेपाळने एकत्र काम करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
दरम्यान, भारताने नेपाळच्या मदतीसाठी मानवतावादी मदत पाठवण्यास सुरुवात केली आहे. पहिल्या टप्प्यात १० टन मदत सामग्री आणि आवश्यक औषधे पाठवण्यात आली. त्यानंतर ३७.५ टन मानवतावादी मदत, आपत्ती निवारण सामग्री, औषधे आणि अन्नपाकिटांची दुसरी खेपही रवाना करण्यात आली आहे. भारत सरकार नेपाळच्या अधिकाऱ्यांशी सातत्याने संपर्कात असून बचाव आणि मदतकार्याला पूर्ण सहकार्य करत आहे.
या महापुराने नेपाळच्या मोठ्या भागात भीषण संकट निर्माण केले असून बचावकार्य अजूनही सुरू आहे. बेपत्ता नागरिकांचा शोध, जखमींवर उपचार आणि प्रभावित भागांमध्ये मदत पोहोचवण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे. ही आपत्ती हिमालयीन भागातील वाढत्या नैसर्गिक धोक्याची गंभीर आठवण करून देणारी ठरली आहे.
