मुंबई : मराठा आरक्षणाच्या विविध मागण्यांसाठी आंदोलनाची भूमिका घेतलेले मनोज जरांगे पाटील (Manoj Jarange Patil) मुंबईकडे रवाना होण्याच्या तयारीत असतानाच मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadnavis) यांनी त्यांना आंदोलनाच्या निर्णयाचा फेरविचार करण्याचे आवाहन केले आहे. सध्या मुंबईत गणेशोत्सवाची धामधूम सुरू असून, मोठ्या संख्येने भाविक आणि नागरिक शहरात दाखल होत आहेत. त्यामुळे आंदोलनामुळे गणेशभक्तांसह सर्वसामान्य नागरिकांची गैरसोय होऊ नये, अशी सरकारची भूमिका आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मराठा समाजाच्या मागण्यांबाबत सरकारची भूमिका स्पष्ट करताना, सरकारच्या अधिकारातील जवळपास सर्व मागण्यांवर आवश्यक ती कार्यवाही करण्यात आल्याचे सांगितले. मात्र, काही मागण्या न्यायालयीन प्रक्रियेशी संबंधित असल्याने त्याबाबत सरकारला कायदेशीर चौकटीतच निर्णय घ्यावा लागणार आहे. न्यायालयीन प्रक्रिया किंवा घटनात्मक तरतुदींच्या बाहेर जाऊन निर्णय घेणे शक्य नसल्याचे फडणवीस यांनी स्पष्ट केले.
सरकारकडून मागण्यांवर सकारात्मक भूमिका
मराठा समाजाच्या मागण्यांबाबत सरकार संवेदनशील असून, आपल्या अधिकारात असलेल्या विषयांवर आवश्यक ती पावले उचलण्यात आली आहेत, असे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. ज्या मागण्या प्रशासकीय पातळीवर पूर्ण करता येणे शक्य आहे, त्यावर सरकारने सकारात्मक भूमिका घेतली आहे. मात्र, न्यायालयाच्या कक्षेत असलेल्या विषयांवर कायदेशीर प्रक्रियेतूनच मार्ग काढावा लागेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
दरम्यान, मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईत आंदोलन करण्याचा निर्णय कायम ठेवला आहे. अंतरवाली सराटी येथील आंदोलनानंतर त्यांनी मराठा आरक्षणाच्या मागण्यांसाठी मुंबईकडे कूच करण्याची भूमिका घेतली आहे. मोठ्या संख्येने मराठा समाजाचे आंदोलक मुंबईत दाखल होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाकडूनही परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात आहे.
जरांगेंच्या प्रमुख मागण्या काय?
आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर मनोज जरांगे पाटील यांनी आंदोलकांसाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याची मागणी केली आहे. आंदोलनाच्या ठिकाणी पिण्याचे पाणी, स्वच्छतागृहे आणि वैद्यकीय सुविधा उपलब्ध असाव्यात, अशी त्यांची भूमिका आहे. तसेच आंदोलन शांततेत सुरू असताना पोलिसांनी अनावश्यक हस्तक्षेप करू नये, अशी मागणीही त्यांनी केली आहे.
मुंबईत आंदोलनासाठी मोठ्या संख्येने लोक येण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनासमोरही मोठे आव्हान निर्माण होऊ शकते. विशेषतः गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबईतील रस्त्यांवर आणि सार्वजनिक ठिकाणी मोठ्या प्रमाणात गर्दी असते. गणेश मंडळे, विसर्जन मिरवणुका आणि दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांमुळे वाहतुकीवरही परिणाम होतो.
गणेशोत्सवाच्या काळात सरकारची चिंता
गणेशोत्सव हा मुंबईतील सर्वात मोठ्या सार्वजनिक उत्सवांपैकी एक आहे. या काळात शहरात दररोज हजारो नागरिकांची ये-जा सुरू असते. अशा परिस्थितीत मराठा आंदोलनासाठी मोठ्या संख्येने आंदोलक मुंबईत दाखल झाल्यास वाहतूक व्यवस्था, सार्वजनिक सुविधा आणि कायदा-सुव्यवस्थेवर अतिरिक्त ताण येण्याची शक्यता आहे.
याच पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी जरांगे पाटील यांना आंदोलनाचा पुनर्विचार करण्याचे आवाहन केले आहे. सरकारची भूमिका आंदोलकांच्या मागण्यांकडे दुर्लक्ष करण्याची नसून, ज्या मागण्या कायदेशीर आणि घटनात्मक चौकटीत पूर्ण करता येतील त्या मार्गाने पुढे जाण्याची असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.
आता जरांगे काय भूमिका घेणार?
मराठा आरक्षणाचा प्रश्न गेल्या अनेक वर्षांपासून राज्याच्या राजकारणातील महत्त्वाचा मुद्दा राहिला आहे. आरक्षणाच्या मागणीसाठी यापूर्वीही राज्यभर आंदोलने झाली आहेत. सध्या पुन्हा एकदा मुंबई आंदोलनाची तयारी सुरू झाल्याने सरकार आणि आंदोलकांमध्ये चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या आवाहनानंतर मनोज जरांगे पाटील आपल्या मुंबई आंदोलनाच्या निर्णयाचा फेरविचार करतात का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. एका बाजूला मराठा समाजाच्या मागण्यांवर तोडगा काढण्याचे आव्हान आहे, तर दुसरीकडे गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबईतील वाहतूक आणि कायदा-सुव्यवस्था सुरळीत ठेवण्याची जबाबदारी प्रशासनावर आहे. त्यामुळे आगामी काळात सरकार आणि जरांगे पाटील यांच्यातील चर्चेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
