नागपूर : धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या पार्श्वभूमीवर नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर देशभरातून येणाऱ्या अनुयायांसाठी विविध सोयी-सुविधा उपलब्ध करून देण्याची तयारी समाज कल्याण विभागाने सुरू केली आहे. यंदा दीक्षाभूमी परिसरात संविधान साहित्यावर आधारित ‘भीमसृष्टी’ साकारण्यात येणार असून, हा उपक्रम आयोजनाचे विशेष आकर्षण ठरणार आहे. धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या पार्श्वभूमीवर समाज कल्याण विभागाचे प्रधान सचिव डॉ. हर्षदीप कांबळे यांनी विभागीय आयुक्त कार्यालयात आढावा बैठक घेतली. या बैठकीत दीक्षाभूमी परिसरातील सुविधा, आरोग्य व्यवस्था, स्वच्छता, वाहतूक, सुरक्षा आणि गर्दीचे नियोजन याबाबत संबंधित अधिकाऱ्यांकडून माहिती घेण्यात आली.
अनुयायांसाठी निवारा आणि मूलभूत सुविधांवर भर
धम्मचक्र प्रवर्तन दिनानिमित्त दरवर्षी दीक्षाभूमीवर मोठ्या संख्येने अनुयायी दाखल होतात. देशाच्या विविध भागांतून येणाऱ्या अनुयायांची संख्या लक्षात घेऊन प्रशासनाकडून मूलभूत सुविधांचे नियोजन करण्यात येत आहे. परिसरात निवारा कक्ष उभारणे, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करणे, कुलर्स उपलब्ध करून देणे, पुरेशी प्रकाशयोजना करणे तसेच स्वच्छता राखणे यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. गर्दीच्या काळात अनुयायांना कोणत्याही प्रकारची गैरसोय होऊ नये, यासाठी संबंधित विभागांनी आपापल्या जबाबदाऱ्या निश्चित करून समन्वयाने काम करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. दीक्षाभूमी परिसरात येणाऱ्या नागरिकांना आवश्यक माहिती आणि मार्गदर्शन सहज उपलब्ध व्हावे, यासाठी संपर्क व नियंत्रण व्यवस्था उभारण्याचेही नियोजन करण्यात आले आहे. गर्दीच्या ठिकाणी निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीवर प्रशासनाचे लक्ष राहावे, तसेच आवश्यकता भासल्यास तातडीने मदत उपलब्ध करून देता यावी, यासाठी विविध विभागांमध्ये समन्वय ठेवण्याच्या सूचना बैठकीत देण्यात आल्या.
आरोग्य सेवेसाठी वैद्यकीय पथके सज्ज
मोठ्या प्रमाणावर नागरिक एकत्र येणार असल्याने आरोग्य आणि आपत्कालीन व्यवस्थेला यंदा विशेष प्राधान्य देण्यात येणार आहे. दीक्षाभूमी परिसरात वैद्यकीय पथके तैनात ठेवण्याबरोबरच रुग्णवाहिकांची व्यवस्था करण्यात येणार आहे. प्राथमिक उपचारांसह आवश्यक औषधोपचाराची सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे. गर्दीच्या ठिकाणी अचानक उद्भवणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्यांचा तातडीने सामना करता यावा, यासाठी वैद्यकीय यंत्रणा सज्ज ठेवण्यावर भर देण्यात येणार आहे. महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांची विशेष गरज लक्षात घेऊन त्यांच्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजनही करण्यात आले आहे. दीक्षाभूमीवर येणाऱ्या अनुयायांना सुरक्षित वातावरणात कार्यक्रमात सहभागी होता यावे, यासाठी आरोग्य विभागासह इतर संबंधित यंत्रणांनी योग्य नियोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
स्वच्छता, वाहतूक आणि सुरक्षेचे नियोजन
धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या दिवशी दीक्षाभूमी परिसरात होणारी मोठी गर्दी लक्षात घेता वाहतूक व्यवस्थेचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे. गर्दीचे नियमन, वाहनांची ये-जा, अनुयायांसाठी मार्गदर्शन तसेच परिसरातील सुरक्षेची व्यवस्था याबाबत संबंधित विभागांकडून आवश्यक तयारी करण्यात येणार आहे. गर्दीच्या वेळी वाहतूक कोंडी होऊ नये आणि अनुयायांना कार्यक्रमस्थळी पोहोचताना अडचणी निर्माण होऊ नयेत, यासाठी परस्पर समन्वयाने उपाययोजना करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या. यासोबतच दीक्षाभूमी परिसरात स्वच्छता राखण्यासाठी आवश्यक मनुष्यबळ आणि साधनसामग्री उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे. पिण्याचे पाणी, प्रकाशयोजना आणि इतर मूलभूत सुविधांची नियमित पाहणी करण्यावरही भर दिला जाणार आहे. कार्यक्रमादरम्यान निर्माण होणाऱ्या विविध परिस्थितींना तातडीने प्रतिसाद देता यावा, यासाठी नियंत्रण कक्ष आणि संपर्क यंत्रणा कार्यान्वित करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
‘भीमसृष्टी’ ठरणार विशेष आकर्षण
यंदाच्या धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या आयोजनातील महत्त्वाचा उपक्रम म्हणजे दीक्षाभूमी परिसरात साकारण्यात येणारी संविधान साहित्याची ‘भीमसृष्टी’. संविधानाच्या विचारांची, सामाजिक समतेची आणि लोकशाही मूल्यांची माहिती नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्याच्या उद्देशाने या उपक्रमाचे नियोजन करण्यात आले आहे. संविधानाशी संबंधित साहित्य आणि सामाजिक परिवर्तनाचा संदेश या माध्यमातून नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. दीक्षाभूमी हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या धम्मदीक्षेशी जोडलेले ऐतिहासिक स्थळ असल्याने धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाला विशेष महत्त्व आहे. या पार्श्वभूमीवर ‘भीमसृष्टी’च्या माध्यमातून संविधानाच्या विचारांना दृकश्राव्य आणि साहित्यिक स्वरूपात नागरिकांसमोर मांडण्याचा प्रयत्न करण्यात येणार आहे. त्यामुळे यंदाच्या आयोजनात या उपक्रमाकडे विशेष लक्ष वेधले जाण्याची शक्यता आहे.
विभागांमध्ये समन्वयाने तयारी
धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या आयोजनासाठी समाज कल्याण विभागासह विविध शासकीय यंत्रणांकडून तयारी केली जात आहे. अनुयायांच्या सोयी-सुविधांपासून ते आरोग्य, स्वच्छता, वाहतूक आणि सुरक्षेपर्यंत प्रत्येक बाबीचे नियोजन समन्वयाने करण्यावर बैठकीत भर देण्यात आला. संबंधित अधिकाऱ्यांनी आपल्या विभागाच्या तयारीचा आढावा देत आवश्यक उपाययोजनांची माहिती दिली. दरम्यान, २० ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या धम्मचक्र प्रवर्तन दिनासाठी मोठ्या संख्येने अनुयायी दीक्षाभूमीवर येण्याची अपेक्षा आहे. त्यांची गैरसोय होऊ नये, कार्यक्रमस्थळी सुरक्षित आणि शिस्तबद्ध वातावरण राहावे तसेच आवश्यक सुविधा वेळेत उपलब्ध व्हाव्यात, यासाठी प्रशासनाकडून विविध पातळ्यांवर तयारी सुरू आहे. संविधान साहित्याची ‘भीमसृष्टी’, आरोग्य सुविधा, निवारा, पाणी, स्वच्छता, प्रकाशयोजना, वाहतूक आणि सुरक्षा अशा विविध बाबींच्या नियोजनातून यंदाचा धम्मचक्र प्रवर्तन दिन अधिक व्यवस्थित पद्धतीने पार पाडण्याचा प्रशासनाचा प्रयत्न आहे.
Read Also: दक्षिण नागपुरात दहीहंडीतील मोठ्या आवाजाचा मुद्दा; भाजयुमो अध्यक्षांसह १२ जणांवर कारवाई
